Mga kuwento ng sticker · Bahagi 3 · 1935 – 1990s
Bago ang pixel: isang siglo ng papel na sticker
Isang daang taon bago mo i-tap ang isang sticker sa isang chat, binabalat mo ang isa sa isang sheet at idinidiin ito sa iyong kuwaderno. Mas marami ang minana ng digital na sticker sa papel kaysa sa pangalan nito.
Nagmartsa nang pasulong sa panahon ang seryeng ito — mula sa salita ng isang biyologo tungo sa isang sumasayaw na sanggol tungo sa isang stickerna umiikot sa planeta. Ngayon, isang kabanata bago ang wakas, hihinto tayo at maglalakad paatras, dahil hindi mula sa wala nagmula ang digital na sticker. Matagal bago ito naging isang file, ang isang “sticker” ay isang maliit na nakaimprentang larawang may pandikit sa likod — at halos lahat ng ginagawa natin sa digital na uri, ginawa muna natin sa papel.
Ang sandali ng balat-at-lagay
Sa halos buong kasaysayan, ang isang sticker ay isang abala. Para magkabit ng isang papel na label sa isang bagay, gumamit ka ng isang gummed na label — ang uring kailangan mong dilaan, o basain ng isang espongha — o isang lalagyan ng pandikit. Umuubra ito, ngunit magulo, at kapag nakadikit na, nakadikit na.
Nagsimula ang modernong sticker sa iisang tao at iisang taon: si R. Stanton Avery, noong 1935, sa Los Angeles. Kapos sa pera, pinagsama-sama niya ang isang makina — ayon sa salaysay, mula sa mga sari-saring bagay kasama ang isang motor ng sewing machine — na kayang gumawa ng mga unang self-adhesive na label: mga label na may isang pressure-sensitive na pandikit na nananatiling malagkit, protektado ng isang balat-na-tanggalin na backing sheet. Walang tubig, walang lalagyan ng pandikit. Balatin at idikit. Lumago ang kaniyang maliit na negosyo tungo sa isang higante ng industriya ng label. Ang imbensiyong iyon — isang mukha, isang permanenteng malagkit na likod at isang itapon-na-backing — ay siya pa ring binabalat mo ngayon.
Ang album at ang palitan
Nang maging madaling gawin ang mga sticker, kumapit ang isang pangalawa, panlipunang ideya: kolektahin sila. Ang palatandaan ay ang Italyanong kompanyang Panini, na mula 1961 ay nagbenta ng mga koleksiyong set ng sticker — pinakatanyag ang mga manlalaro ng putbol — bilang mga numeradong sticker sa mga selyadong pakete. Bumibili ka ng mga pakete nang di-alam ang laman, idinidikit ang nakuha mo sa isang nakaimprentang album, at lagi kang may kulang na ilan. Ang tanging paraan para matapos ay ipagpalit ang iyong mga doble sa mga kaibigan: meron na, meron na, kailangan pa, palitan.
Ang loop na iyon — bili, kolekta, palit, tapos — ay gumawa sa mga sticker na isang salapi at isang ritwal ng lipunan para sa mga henerasyon ng bata, sa mga patyo ng paaralan sa buong mundo. Sulit tumigil dito, dahil ito mismo ang loop na muling bubuuin kalaunan ng mga digital na sticker store: mga pack na natatamo mo, isang koleksiyong hindi kailanman lubos na tapos, at ang munting saya na magkaroon ng isang wala sa iyong mga kaibigan.
Puffy, makintab at scratch-and-sniff
Tapos naging masaya ang mga sticker. Sa buong 1970s at tungo sa malaking kabaliwan sa sticker ng 1980s, tumubo sila ng mga tekstura at lansi: puffy na sticker, mabalahibo, may googly na mata, makintab na prismatic na foil — at, pinakamahusay, ang scratch-and-sniff. Ang huling iyon ay tunay na kimika: ang microencapsulation, maliliit na kapsula ng amoy (binuo sa 3M noong 1960s) na sumasabog kapag kinalmot mo, kaya ang isang strawberry na sticker ay tunay na amoy-strawberry.
Nag-iingat ang mga bata ng album para lamang ipakita ang isang koleksiyon, pinalamutian ang mga kuwaderno at locker at pinto ng silid-tulugan, at nagpalitan sa paaralan. Naging isang buong maliit na wika ng panlasa at pagkabahagi ang mga sticker — ang idinikit mo sa iyong folder ay nagsasabi ng isang bagay tungkol sa iyo. Pamilyar? Ito ang parehong instinct na gumagawa sa pagpili ng chat sticker ng isang tao na personal ngayon.
Lahat ng minana ng digital na sticker
Ihanay ang dalawa at halos nakakakilabot ang pagkakahawig. Ang isang papel na sticker ay isang larawang binabalat mo at inilalagay para gawing personal ang isang ibabaw; ang isang digital na sticker ay isang larawang tinatap mo at inilalagay para gawing personal ang isang pag-uusap. Ang mga papel na sticker ay dumating sa koleksiyong pack na tinatapos mo sa pagpapalitan; ang mga digital ay dumarating sa mga pack na dina-download at ipinagmamalaki mo. Hinayaan ng mga papel na sticker ang isang bata na sabihing akin ito, ako ito sa isang lunchbox; hinahayaan ka ng mga digital na sabihin ito sa isang chat. Kahit ang malinis, hugis-cut na gilid ng isang magandang sticker ay nakaligtas sa paglukso — naging ito ang transparent na background mula sa kuwento ng GIF.
Hindi lang hiniram ng digital na sticker ang salita. Minana nito ang isang buong siglo ng pag-uugali ng tao — balat, lagay, kolekta, palit, pagmamalaki — at basta na lang inilipat ito sa isang screen.
Sa loob ng siyamnapung taon, ang mga sticker ay isang bagay na inimprenta ng mga kompanya at kinolekta ng mga bata. Dinala ng emoji at ng mga chat sticker ang kulturang iyon sa ating mga telepono — ngunit iniwan ang isang piraso: ang paggawa ay nanatili sa kalakhan sa mga propesyonal na kamay. Iyon ang huling bagay na magbabago, at dinadala nito ang buong kuwentong ito sa kasalukuyan, at sa iyo.
Susunod sa seryeng ito, ang finale: lahat na ngayon ay gumagawa ng sticker — kung paano ang paggawa, hindi lamang ang pangongolekta, sa wakas ay napunta sa bulsa ng lahat.