Chuyện về nhãn dán
Chữ “meme” từ đâu ra? Ai gõ mặt cười đầu tiên? Vì sao nhãn dán chat ra đời ở châu Á? Những câu chuyện ngắn có nguồn dẫn, mỗi lần một câu hỏi.
Phần 1
Meme từ đâu ra
Một từ đến từ sinh học, và những trò đùa lan truyền trước khi có internet.
Từ “meme” bắt nguồn từ đâu?Mọi chuyện bắt đầu năm 1976, trong một cuốn sách về gen — nhiều thập kỷ trước khi có người chèn chữ lên ảnh một con mèo.6 phút đọc
Trước khi có internet, meme trông như thế nào?Rất lâu trước khi từ này lên mạng, một hình vẽ mũi to và một trò đùa đem photocopy đã lan truyền y hệt cách meme lan truyền.6 phút đọc
Phần 2
Meme trên internet
Mặt cười, GIF và những thứ đầu tiên lan truyền chóng mặt.
Ai là người đầu tiên gõ :-) ?Một ngày nọ vào năm 1982, một nhà khoa học máy tính gõ ba ký tự như một ý nghĩ thoáng qua — và tạo ra một gương mặt sống lâu hơn cả cỗ máy mà anh đã gõ nó.6 phút đọc
Cụm từ “meme internet” ra đời thế nào?Một luật sư ngán ngẩm với những lối tranh cãi lười biếng đã đặt ra một quy tắc vào năm 1990 — một cách có chủ đích, như một thí nghiệm về meme. Chỉ vài năm sau, từ này đã nhảy từ sách sinh học ra internet.6 phút đọc
Những meme lan truyền đầu tiênTrước khi web có thể phát video một cách ổn định, ba thứ — một em bé 3D nhảy múa, một trang nhồi đầy chuột hamster, và một trò chơi dịch ẩu — đã chứng minh một meme có thể chạm tới hàng triệu người.6 phút đọc
Cuộc đời của GIFMột định dạng được phát minh năm 1987 để nén một tấm ảnh chui qua đường dây điện thoại lại hóa ra hoàn hảo cho một thứ mà người tạo ra nó chưa bao giờ tính đến — vài khung hình lặp nói được điều mà lời không nói nổi.6 phút đọc
Image macro, LOLcats và rage comicTrong khoảng 2005 đến 2012, meme thôi là những trò đùa dùng một lần và có được một ngữ pháp — một bố cục cố định, một phông chữ đặc trưng, và một dàn gương mặt mà ai cũng tái dùng được.6 phút đọc
Phần 3
Từ emoji đến nhãn dán
Một hàng hình nhỏ xíu đã trở thành nhãn dán ta gửi hôm nay như thế nào.
Emoji ra đời như thế nào?Emoji không phải do một hãng thiết kế lớn nghĩ ra. Chúng khởi đầu là 176 hình vẽ, mỗi hình mười hai điểm ảnh vuông, vẽ cho một chiếc điện thoại Nhật năm 1999 — rồi cả thế giới phải thống nhất với nhau về chúng.5 phút đọc
Vì sao nhãn dán chat ra đời ở châu Á?Emoji cho thế giới một bộ gương mặt nhỏ cố định. Châu Á muốn thứ lớn hơn — cả một nhân vật được vẽ làm tin nhắn — và đã dựng nó trước, khởi đầu bằng một ứng dụng nhắn tin ra đời vài tháng sau một thảm họa.6 phút đọc
Nhãn dán đã chinh phục thế giới ra saoChâu Á chứng minh nhãn dán có hiệu quả. Rồi, lần lượt từ 2013 đến 2021, mỗi ứng dụng nhắn tin lớn đều thêm nhãn dán của riêng mình — và vì không có chuẩn chung, mỗi ứng dụng phải phát minh lại cái bộ, cái cửa hàng và cái định dạng.6 phút đọc
Trước thời điểm ảnh: một thế kỷ nhãn dán giấyMột trăm năm trước khi bạn chạm một nhãn dán vào một cuộc chat, bạn bóc một cái từ tờ lót và ấn nó lên quyển vở. Nhãn dán số thừa hưởng từ giấy nhiều hơn là cái tên.5 phút đọc
Giờ đây ai cũng là người làm nhãn dánSuốt một thế kỷ, nhãn dán do các công ty làm ra và mọi người khác sưu tầm. Bức tường cuối cùng ấy vừa đổ — những công cụ để cắt, ghi chữ và đóng gói một nhãn dán giờ nằm gọn trong túi bạn.6 phút đọc