Sino ang unang nag-type ng :-) ?

Nagtapos ang naunang kuwento sa isang pangako: na di-nagtagal matapos ang mga guhit noong panahon ng digmaan at ang mga birong na-photocopy, isang trick sa keyboard ang magpapalit sa mga bantas tungong isang mukha. Ito ang trick na iyon. Sa isang tiyak na araw noong 1982, isang siyentista sa kompyuter ang nag-type ng tatlong karakter bilang pahapyaw na mungkahi sa isang online na diskusyon — at hindi sinasadyang lumikha ng isang munting meme na kasama pa rin natin hanggang ngayon.

Isang birong napagkamalang babala

Sa mga unang taon ng 1980s, ang departamento ng agham-kompyuter sa Carnegie Mellon University ay nagpapatakbo ng abalang online na bulletin board — “bboards”, ninuno ng mga newsgroup, kung saan ang mga guro, kawani, at estudyante ay nagtatalo tungkol sa lahat, mula paradahan hanggang pulitika. Marami sa mga post ay biro. Ang problema, gaya ng naalala kalaunan ni Scott Fahlman, ay sa purong teksto ay walang tono ng boses ang isang mapanuyang pahayag: may ilang mambabasang hindi nakakakuha ng biro at magpapaputok ng mahaba’t seryosong sagot, na humihila ng mas maraming tao, hanggang malibing ang orihinal na thread. Sa isang pagkakataon, ang isang nakakatawang linya ay nabasa bilang isang tunay na babala sa kaligtasan.

Kaya nagsimulang magmungkahi ang mga tao — nakakalahating seryoso — na markahan ang mga biro. Sa gitna ng diskusyong iyon, noong 19 Setyembre 1982, nagmungkahi si Fahlman ng solusyong kayang ipakita ng mga purong ASCII terminal noon:

Iminumungkahi ko ang sumusunod na pagkakasunod-sunod ng karakter bilang pananda ng biro: :-)

Basahin mo nang patagilid. Sa parehong post, inalok din niya ang :-( — sa una ay pananda sa mga mensaheng talagang seryoso, bagaman mabilis na gumapang ang simbolong iyon tungo sa pagkatawan ng pagkadismaya. Umusbong ang kombensyon sa Carnegie Mellon sa loob ng ilang linggo at kumalat sa ibang unibersidad sa pamamagitan ng primitibong mga network noon.

Ang mensaheng nawala, tapos natagpuan

Hindi kailanman nag-ingat ng kopya si Fahlman — hindi naman parang malaking bagay noon. Nang halos dalawampung taon, basta na lamang nawala ang orihinal na post. Pagkatapos, noong 2001–2002, pinondohan ni Mike Jones ng Microsoft ang tinatawag ni Fahlman na “Digital Coelacanth Project”: hinalungkat nina Jeff Baird at ng mga kawani ng pasilidad ng CMU ang mga lumang backup tape, nakakita ng drive na kayang basahin pa ang mga ito, at narekober ang tunay na mensahe — na nagpako sa kaarawan ng smiley sa 19 Setyembre 1982, sakto sa ikadalawampung anibersaryo nito.

Maingat si Fahlman sa pag-aangking ito. Naniniwala siyang siya mismo ang nakaisip ng simbolo at ng ideyang “ikiling ang ulo sa isang tabi,” ngunit hindi niya iginigiit na siya ang pinakaunang taong nag-type nito. May nagsabi sa kaniyang gumagamit ng katulad na bagay ang mga operator ng teletype, o mga kamag-anak na sumusulat ng pribadong liham, matagal na bago ang 1982; ito, aniya, ay “isang simple at halatang ideya.” Ilang taon bago pa nito, ninais pa nga nang malakas ng nobelistang si Vladimir Nabokov ang “isang natatanging tipograpikong tanda para sa isang ngiti — isang uri ng malukong na marka, isang nakatihayang bilog na panaklong.” Ang nagpapahalaga sa bersiyon ni Fahlman ay hindi dahil ito ang una, kundi dahil ito ang kumalat — mismong dapat gawin ng isang meme.

Samantala, sa Japan: isang mukhang hindi mo ikinikiling

Nang halos magkapanahon, sa online na serbisyong Hapon na ASCII NET, may isa pang uri ng mukhang nabubuo — isang binabasa mo nang tuwid, walang anumang pagkiling ng ulo: (^_^). Ito ang kaomoji, literal na “mga karakter-mukha”, at kay Yasushi Wakabayashi iniuugnay ang orihinal na (^_^) noong 1986.

Nilutas ng dalawang estilo ang parehong problema mula sa magkasalungat na dulo. Ang emoticon ng Kanluran ay binabasa nang patagilid at hinahayaang ang bibig ang gumawa: :-) laban sa :-(. Nananatiling tuwid ang kaomoji at hinahayaang ang mga mata ang gumawa: ang mga panaklong ang mukha, ang gitnang karakter ang bibig, at binabago mo ang mga mata para baguhin ang damdamin — (^_^) masaya, (T_T) umiiyak. At kung saan isinilang ang smiley ng Amerika sa gitna ng mga siyentista sa kompyuter, kumalat naman ang kaomoji sa mga tagahanga ng manga at, lalo na, sa mga kabataan, dala ng isang sensibilidad na kawaii — ang pagiging kyut.

Bakit tumagal ang isang mukhang gawa sa bantas

Ayon sa depinisyon mula sa mga naunang kuwento — kinopya, binago sa daan, buhay lamang habang ipinapasa ng mga tao — ang na-type na smiley ay isang meme na tulad ng nasa aklat. Kinopya ang :-) mula board sa board at kampus sa kampus, naging isang buong zoo ito ng mga baryasyon (isang kindat, isang walang-ilong na :), isang nakangang pagkagulat, maging mga maliit na retrato ni Santa o ng papa), at nanalo ang iilang tunay na kapaki-pakinabang habang nakalimutan ang iba. Ganito rin ang ginawa ng kaomoji nang kahanay, sa kabilang panig ng mundo.

Parehong tumuturo rin sa iisang direksiyon ang mga ito. Nang simulan nang tahimik na palitan ng mga chat program ang :-) ng isang maliit na dilaw na larawan, ang na-type na mukha ay nagiging isang iginuhit na — ang daang patungo sa emoji, at sa bandang huli sa sticker na tini-tap mo ngayon. Ang isang mukhang maitatayo mo mula sa keyboard ay halos pinakamadaling kopyahing ideyang mayroon. Hindi nga kataka-takang kumilos itong parang meme.

Binigyan ng smiley ng tono ng boses ang pagsusulat online. Ngunit ang isang pananda para sa “biro ito” ay maliit na bagay katabi ng sumunod: isang salita para sa mga biro mismo. Sa halos parehong mga taon, isang pagtatalo sa maagang internet ang malapit nang mag-abot sa atin ng eksaktong iyon.

Susunod sa seryeng ito: kung paano naging sadyang eksperimento sa meme ang tuntunin ng isang abogado tungkol sa mga pagtatalo online — at nagbigay sa atin ng pariralang “internet meme”.